Τα αιολικά πάρκα προστατεύουν τα δάση Eletaen Team 9 Αυγούστου, 2021

Τα αιολικά πάρκα προστατεύουν τα δάση

Κοινό Δελτίο Τύπου ΕΛΕΤΑΕΝ και ΕΣΗΑΠΕ · 9 Αυγούστου 2021

Η καταστροφή μιας δασικής έκτασης δεν διευκολύνει την εγκατάσταση αιολικού πάρκου· την καθιστά δυσκολότερη. Ο νόμος επιτρέπει ήδη, υπό προϋποθέσεις, την εγκατάσταση αιολικών πάρκων μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις, όπως επιτρέπει και δεκάδες άλλες χρήσεις. Όταν μια έκταση καεί, κηρύσσεται υποχρεωτικά αναδασωτέα και οι προϋποθέσεις για κάθε επέμβαση γίνονται αυστηρότερες. Η ΕΛΕΤΑΕΝ και ο ΕΣΗΑΠΕ κατέθεσαν τη θέση αυτή εν μέσω των πυρκαγιών του Αυγούστου 2021, απαντώντας σε αναρτήσεις που στοχοποιούσαν τα αιολικά πάρκα ως αιτία τους.

Η αφορμή

Η πύρινη λαίλαπα που χτυπάει την πατρίδα μας είναι συγκλονιστική. Τη στιγμή αυτή, οι σκέψεις όλων μας είναι στους πληγέντες, στα στελέχη της Πυροσβεστικής και των άλλων αρμόδιων υπηρεσιών και στο πλήθος των εθελοντών που αγωνίζονται να σώσουν ζωές και περιουσίες και να περιορίσουν όσο είναι δυνατό την τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή.

Ελπίζουμε και προσδοκούμε ότι οι αρμόδιες αρχές θα ερευνήσουν και θα εξιχνιάσουν κάθε περίπτωση πυρκαγιάς και θα αποδώσουν ευθύνες, εφόσον υφίστανται, όπου πρέπει.

Εν μέσω αυτής της τραγωδίας εμφανίστηκαν, όπως συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια πυρκαγιών, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα που στοχοποιούν τα αιολικά πάρκα ως αιτία τους. Το επιχείρημα είναι ότι οι πυρκαγιές καταστρέφουν δάση ώστε να εγκατασταθούν έπειτα ανεμογεννήτριες ή για να διανοιχθούν οι δρόμοι από όπου θα περάσουν.

Με σεβασμό, και ζητώντας προκαταβολικά συγγνώμη από όσους αγωνίζονται στα μέτωπα των πυρκαγιών, καταγράφουμε τα ακόλουθα.

Τι επιτρέπει ήδη ο νόμος

Η νομοθεσία έχει καθορίσει μια σειρά έργων και δραστηριοτήτων που επιτρέπονται εντός δασών και δασικών εκτάσεων. Τα έργα και οι δραστηριότητες αυτές ορίζονται στα άρθρα 45 έως 57 του νόμου 998/1979, όπως ισχύει, και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

  • Στρατιωτικά έργα
  • Έργα υποδομής και δημόσιους δρόμους
  • Αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου
  • Έργα ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά έργα
  • Γραμμές μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας
  • Εξόρυξη και εκμετάλλευση ορυκτών πρώτων υλών, μεταλλεία, λατομεία
  • Ορισμένες γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις
  • Τουριστικές εγκαταστάσεις και χιονοδρομικά κέντρα
  • Κατασκηνώσεις και καταφύγια
  • Βιομηχανίες ξύλου
  • Άντληση και εμφιάλωση νερού

Δεν υφίσταται επομένως κανένα κίνητρο να καεί μια δασική έκταση για να πραγματοποιηθεί μια εγκατάσταση, όταν αυτή επιτρέπεται ούτως ή άλλως να υλοποιηθεί εκεί.

Ειδικά για τα αιολικά πάρκα και τα συνοδά τους έργα, η εγκατάσταση επιτρέπεται εντός δασών, δασικών εκτάσεων και γενικά εκτάσεων που διαχειρίζονται κατά τη δασική νομοθεσία, ύστερα από ειδική μελέτη και άδεια. Οι σχετικές διατάξεις βρίσκονται στο άρθρο 45 παρ. 3 και στο άρθρο 53 παρ. 3 του ν. 998/1979. Το επιτρεπτό της εγκατάστασης έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα και από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Γιατί η πυρκαγιά δυσκολεύει την εγκατάσταση

Η καταστροφή μιας δασικής έκτασης οδηγεί υποχρεωτικά στην άμεση κήρυξή της ως αναδασωτέας. Αυτό συνεπάγεται αυξημένες προϋποθέσεις και περισσότερους όρους για την εγκατάσταση εντός αυτής ενός επιτρεπόμενου έργου, όπως είναι τα αιολικά πάρκα.

Η δυσκολία αυξάνεται τόσο ως προς το εύρος των απαραίτητων μελετών όσο και ως προς τα έργα αποκατάστασης που απαιτούνται. Ενδεικτικά, είτε στα σημεία της επέμβασης είτε γύρω από αυτά, υπάρχει πλέον υποχρέωση αναδάσωσης και αποκατάστασης της καμένης δασικής βλάστησης.

Οι υποχρεώσεις αποκατάστασης και αναδάσωσης

Τα αιολικά πάρκα, όπως και οι λοιπές επιτρεπτές επεμβάσεις, όταν εγκαθίστανται σε δασικές εκτάσεις υποχρεούνται και εκτελούν έργα αποκατάστασης στον ευρύτερο χώρο εγκατάστασης. Επιπλέον, υποχρεούνται και εκτελούν πρόσθετα έργα αναδάσωσης ή δασοτεχνικά έργα σε άλλους χώρους. Τους χώρους και τα έργα αυτά υποδεικνύουν οι δασικές αρχές, οι οποίες εγκρίνουν τις σχετικές μελέτες και επιβλέπουν την εκτέλεσή τους. Η σχετική διάταξη βρίσκεται στην παρ. 8 του άρθρου 45 του ν. 998/1979, όπως ισχύει.

Χάρη στα αιολικά πάρκα έχουν αναδασωθεί ή έχουν εκτελεστεί δασοτεχνικά έργα προστασίας που αντιστοιχούν σε πάνω από 24.000 στρέμματα δασών.

Πέραν αυτών, για τη μεταφορά των ανεμογεννητριών αξιοποιούνται υφιστάμενες οδοποιίες που βελτιώνονται και διαπλατύνονται, ή διανοίγονται νέες. Κάθε έργο οδοποιίας εκτελείται σύμφωνα με μελέτες που εγκρίνονται και επιβλέπονται από τις δασικές αρχές, ώστε να συμμορφώνεται με τις προδιαγραφές δασικής οδοποιίας. Οι οδοποιίες αυτές έχουν χρησιμοποιηθεί αρκετές φορές ως οδοί πρόσβασης οχημάτων δασοπυρόσβεσης και λειτουργούν στην πράξη και ως αντιπυρικές ζώνες.

Το συμπέρασμα

Τα αιολικά πάρκα προστατεύουν το δασικό περιβάλλον για τρεις λόγους:

  1. Είναι ένα από τα αποτελεσματικότερα όπλα ενάντια στην κλιματική κρίση που απειλεί τα δάση.
  2. Με τα έργα που εκτελούν προστατεύουν το δασικό σύστημα της περιοχής εγκατάστασης από την πυρκαγιά.
  3. Με τις αναδασώσεις και τα άλλα δασοτεχνικά έργα που υλοποιούν, συμβάλλουν στην αναβάθμιση του δασικού περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής.

Κύρια υπαίτιος για την ανεξέλεγκτη επέκταση και τη μεγάλη ένταση των καταστροφικών πυρκαγιών είναι η κλιματική κρίση. Πρωτόγνωρες ξηρασίες και καύσωνες οδηγούν σε καταστροφές όμοιες με την τωρινή. Στον πυρήνα της κλιματικής κρίσης βρίσκεται ο τρόπος που παράγουμε και καταναλώνουμε ενέργεια. Γι’ αυτό επιβάλλονται πολιτικές δίκαιης ενεργειακής μετάβασης προς μια οικονομία μηδενικού άνθρακα.


Το δελτίο τύπου

Το κοινό δελτίο τύπου σε PDF

Σχετικά

Σε λιγότερο από 1% των πυρκαγιών ακολούθησε εγκατάσταση ανεμογεννητριών
Τα αιολικά πάρκα στην προστασία του δασικού περιβάλλοντος