Το Βήμα της Κυριακής: παιδικές χαρές και έπιπλα από πτερύγια ανεμογεννητριών Eletaen Team 24 Ιουλίου, 2023

Το Βήμα της Κυριακής: παιδικές χαρές και έπιπλα από πτερύγια ανεμογεννητριών

Άρθρο της Μάχης Τράτσα στο Βήμα της Κυριακής · 23 Ιουλίου 2023

Η δυσκολία στην ανακύκλωση των πτερυγίων, που επί χρόνια περιγραφόταν ως η αχίλλειος πτέρνα της αιολικής ενέργειας, τείνει να μετατραπεί στο δυνατό της σημείο. Το δημοσίευμα καταγράφει πώς τα πτερύγια από αιολικά πάρκα που ολοκλήρωσαν τον κύκλο ζωής τους διαμορφώνουν μια νέα αγορά πρωτότυπων αντικειμένων, από παγκάκια και παιδικές χαρές μέχρι ηχοπετάσματα αυτοκινητοδρόμων και έπιπλα γραφείου. Παράλληλα, οι κατασκευάστριες εταιρείες εργάζονται ώστε η επόμενη γενιά πτερυγίων να είναι εξαρχής πλήρως ανακυκλώσιμη.

Το 85% με 90% ανακυκλώνεται, τα πτερύγια είναι η εξαίρεση

Το δημοσίευμα ξεκινά από το μέγεθος του πραγματικού προβλήματος, που είναι μικρότερο από όσο ακούγεται. Σήμερα το 85% με 90% της μάζας των ανεμογεννητριών ανακυκλώνεται με αποδοτικό τρόπο. Η πρόκληση εντοπίζεται στα πτερύγια, εξαιτίας των συνθετικών υλικών που περιλαμβάνουν.

Οι βασικές μέθοδοι ανακύκλωσής τους παραμένουν μη αποδοτικές για δύο λόγους: είναι πολύ ακριβές, και εκλύουν σημαντικούς ρύπους ή οδηγούν σε προϊόντα πολύ χαμηλής αξίας, με τα υλικά να καταλήγουν για καύση στη βιομηχανία ή σε άλλες χώρες για επαναχρησιμοποίηση. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να ανακυκλωθεί το πτερύγιο, αλλά να ανακυκλωθεί με τρόπο που να μην ακυρώνει το περιβαλλοντικό όφελος.

Το πλαίσιο που καταγράφει το δημοσίευμα: σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βιομηχανίας Συνθετικών Υλικών (EuCIA), έως το 2025 ο αιολικός κλάδος θα είναι υπεύθυνος για το 10% των συνθετικών αποβλήτων παγκοσμίως, παρά την ακόμη μεγαλύτερη ανάπτυξη που αναμένεται τα επόμενα χρόνια. Το υπόλοιπο 90% προέρχεται κυρίως από τον κτιριακό τομέα και από τον κλάδο των ηλεκτρονικών και ηλεκτρολογικών συσκευών. Ο αιολικός κλάδος επιδιώκει να φτάσει στο 100% την ανακύκλωση των ανεμογεννητριών, με την ευρωπαϊκή ένωση για την αιολική ενέργεια WindEurope να ζητά απαγόρευση της ταφής πτερυγίων στην Ευρώπη έως το 2025.Το Βήμα της Κυριακής, 23 Ιουλίου 2023

Το repowering αντικατέστησε 106 παλιές ανεμογεννήτριες με 22 σύγχρονες

Το ερώτημα πότε φτάνει η ώρα της αντικατάστασης έχει απάντηση στο δημοσίευμα: ο κύκλος ζωής ενός αιολικού πάρκου ολοκληρώνεται συνήθως εντός 20 έως 25 ετών. Τότε ο εξοπλισμός ξηλώνεται και στον ίδιο χώρο εγκαθίστανται συνήθως νέες, πιο σύγχρονες ανεμογεννήτριες, ώστε η παραγωγή καθαρής ενέργειας να συνεχιστεί αξιοποιώντας τις υποδομές που υπάρχουν ήδη, όπως το ηλεκτρικό δίκτυο. Τα υλικά των παλαιών μηχανών, δηλαδή θεμέλια, πυλώνες και άλλα συστήματα, ανακυκλώνονται.

Τι είναι το repowering

Η αντικατάσταση των ανεμογεννητριών ενός υφιστάμενου πάρκου με νέες, σύγχρονης τεχνολογίας, στην ίδια θέση του αιολικού πάρκου. Επειδή κάθε νέα μηχανή έχει μεγαλύτερη ονομαστική ισχύ από τις παλαιές, ο αριθμός των ανεμογεννητριών μειώνεται. Το repowering δεν είναι ούτε νέα χωροθέτηση ούτε επέκταση: αξιοποιεί τις υποδομές που υπάρχουν ήδη, όπως οι δρόμοι πρόσβασης και η σύνδεση με το δίκτυο.

Τα πρώτα τέτοια έργα στην Ελλάδα έγιναν από τη ΔΕΗ, την πρώτη εταιρεία που είχε ξεκινήσει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στη χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Την τριετία πριν από το δημοσίευμα η εταιρεία λειτουργούσε δέκα πλήρως ανακαινισμένα αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 20 MW, έχοντας αντικαταστήσει 106 παλαιές ανεμογεννήτριες με 22 σύγχρονες, σε εννέα νησιά του Αιγαίου καθώς και στην Κρήτη.

Το πόσο μεγάλο είναι το περιθώριο φαίνεται από την ηλικία του στόλου, με στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ για το 2022:

Στόλος ανεμογεννητριώνΑνεμογεννήτριες
Σύνολο εγκατεστημένων στη χώρα2.838
Ηλικίας 20 έως 24 ετών431
Ηλικίας άνω των 24 ετών148

Στοιχεία ΕΛΕΤΑΕΝ για το 2022, όπως τα παραθέτει το δημοσίευμα.

Τα πτερύγια των ανεμογεννητριών αλλάζουν χρήση: παγκάκια, παιδικές χαρές, ηχοπετάσματα

Για τα πτερύγια, ως εναλλακτική λύση διαχείρισης, η ΕΛΕΤΑΕΝ προωθεί την αξιοποίησή τους με αλλαγή χρήσης. Δεν πρόκειται δηλαδή για ανακύκλωση με την αυστηρή έννοια, όπου το υλικό επιστρέφει στην παραγωγή, αλλά για μετατροπή του ίδιου του πτερυγίου σε νέο αντικείμενο. Η αγορά που αρχίζει να διαμορφώνεται περιλαμβάνει:

  • παγκάκια, στάσεις λεωφορείων, παιδικές χαρές και ενημερωτικά περίπτερα, δηλαδή προϊόντα αστικού εξοπλισμού,
  • ηχοπετάσματα για τους αυτοκινητόδρομους,
  • μοντέρνα έπιπλα για γραφεία και σπίτια.

Η ΕΛΕΤΑΕΝ εφαρμόζει την πρόταση στον ίδιο της τον χώρο: τα γραφεία της κοσμούνται από παλιά πτερύγια που άλλαξαν χρήση και μετατράπηκαν σε έπιπλα προσεγμένου σχεδιασμού. Εταιρείες όπως η ΔΕΗ, η Intrakat, η Vestas και η More έχουν διαθέσει στην Ένωση παροπλισμένα πτερύγια για να μετατραπούν σε νέα προϊόντα.

Οι κατασκευαστές σχεδιάζουν πτερύγια που θα ανακυκλώνονται πλήρως

Το τελευταίο μέρος του δημοσιεύματος δείχνει ότι η λύση αναζητείται και ένα βήμα πιο πίσω, στον σχεδιασμό. Οι κατασκευάστριες εταιρείες ανεμογεννητριών εργάζονται σε δύο κατευθύνσεις ταυτόχρονα: σε νέες τεχνικές πιο αποδοτικής ανακύκλωσης των υπαρχόντων πτερυγίων, και στην ανάπτυξη νέων υλικών ώστε τα πτερύγια που κατασκευάζονται από εδώ και πέρα να είναι πλήρως ανακυκλώσιμα.

Η Vestas ανέπτυξε νέα διεργασία με την οποία μπορεί να ξεχωρίσει τα υλικά των πτερυγίων ώστε να επαναχρησιμοποιηθούν, ενώ η Siemens Gamesa και η LM Wind Power, του ομίλου GE, προωθούν πλήρως ανακυκλώσιμα πτερύγια.

Η εικόνα που προκύπτει είναι δύο διαδρομές που κινούνται παράλληλα. Για τα πτερύγια που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, η αλλαγή χρήσης δίνει σήμερα μια αξιοποιήσιμη διέξοδο αντί της ταφής. Για εκείνα που θα κατασκευαστούν, το ζητούμενο μετατοπίζεται στον σχεδιασμό, ώστε το πρόβλημα να μην ξαναδημιουργηθεί.


Το δημοσίευμα

Το δημοσίευμα σε μορφή PDF

Σχετικά

Έντυπο ΕΛΕΤΑΕΝ για την κυκλικότητα των πτερυγίων ανεμογεννητριών.
Μύθος: “Οι ανεμογεννήτριες δεν ανακυκλώνονται” (ask4wind.gr)