Τρίτη, 2 Ιουνίου 2026

Άρθρο της Στέλλας Σοφίας Κυβέλου, Καθηγήτριας Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με τίτλο “Υπεράκτια αιολικά: η Ευρώπη επενδύει στην συνύπαρξη, η Ελλάς γιατί επιμένει στις ζώνες αποκλεισμού;”  δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΣΤΙΑ την Τρίτη 2 Ιουνίου.

Κεντρικό μήνυμα του άρθρου είναι ότι η χώρα φαίνεται να προωθεί ένα μοντέλο που βασίζεται στις απαγορεύσεις και τους διαχωρισμούς αντί για ένα σύγχρονο μοντέλο συνύπαρξης και συνεργειών, στο οποίο ο θαλάσσιος χώρος λειτουργεί ως φορέας πολλαπλών δημόσιων αγαθών — ενεργειακών, περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών. Πιο συγκεκριμένα, η κυρία Κυβέλου στο άρθρο της αναφέρεται στην υπό διαβούλευση αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, που αναγνωρίζει ως θετική εξέλιξη για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου και για την ενίσχυση της σημασίας του θαλάσσιου χώρου και των υπεράκτιων ΑΠΕ για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει έναν κρίσιμο στρατηγικό προβληματισμό: τη διάσταση μεταξύ των σύγχρονων ευρωπαϊκών κατευθύνσεων και της πρακτικής εφαρμογής τους στην ελληνική χωροταξική πολιτική.

Το άρθρο υποστηρίζει ότι παρά την πρόοδο που καταγράφεται σε επίπεδο στρατηγικών κατευθύνσεων, η Ελλάδα εξακολουθεί να προσεγγίζει τη χωροθέτηση των υπεράκτιων ΑΠΕ με μια παρωχημένη λογική χωρικών αποκλεισμών αντί για μια σύγχρονη προσέγγιση συνύπαρξης και πολλαπλών χρήσεων του θαλάσσιου χώρου. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι ενώ το πλαίσιο υιοθετεί σε θεωρητικό επίπεδο τις ευρωπαϊκές αρχές για συνέργειες μεταξύ δραστηριοτήτων, στην πράξη εξακολουθεί να στηρίζεται σε ζώνες αποκλεισμού και αποστάσεις ασφαλείας, μια προσέγγιση που απέχει από τη σύγχρονη διεθνή τάση, όπου τα υπεράκτια αιολικά πάρκα εντάσσονται σε πολυλειτουργικά θαλάσσια οικοσυστήματα συνδυάζοντας την παραγωγή ενέργειας με την αλιεία, τη βιοποικιλότητα, τις υδατοκαλλιέργειες και την καινοτομία. Σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια των πολλαπλών χρήσεων του θαλάσσιου χώρου δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση αλλά βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Παράλληλα, στο άρθρο αναδεικνύεται η σημασία αξιοποίησης των συνεργειών μεταξύ ΑΠΕ, περιβάλλοντος και τοπικών οικονομιών, ο ρόλος της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς ως αναπτυξιακού πόρου και όχι αποκλειστικά ως περιορισμού, καθώς και η ανάγκη ενίσχυσης της κοινωνικής αποδοχής μέσα από τη συμμετοχή των τοπικών φορέων, όπως οι αλιευτικές κοινότητες, μέσω νέων μοντέλων συνεργασίας.